قالب وردپرس درنا توس
خانه / سایت: خبرها و گزارش‌ها / گزارش‌های رسیده / به جستجوی تو بر درگاه کوه…

به جستجوی تو بر درگاه کوه…


بیست سال از غیاب بامداد می‌گذرد. بیست سال، کابوس ایام را بدون تجسد صدایی سرکرده‌ایم که وجدان بی‌خستگی‌مان بود. بیست سال پیش، در چنین روزی، اولین برنامه‌ی بزرگداشت احمد شاملو را در دانشگاه صنعتی شریف برگزار می‌کردیم. هنوز نام شاملو رعشه به تن قدرت‌مداران می‌انداخت. درهای دانشگاه را بسته بودند. حراست و نیروی انتظامی به خشونتی تمام می‌کوشیدند مانع حضور مردم در مراسم شوند. یک‌سال پس از کوی دانشگاه بود. یک هفته بعد از شانزده آذر، -روز دانشجو- که آن‌سال‌ها اهمیتی داشت برای خودش. سیل جمعیت، قفل درهای فلزی دانشگاه را شکست و سالن لبریز شد از جمعیت مشتاق. در تمام این بیست سال، سیستم ضدفرهنگ حاکم خام‌دستانه کوشید تا مخاطره‌ی آن صدای وجدان را تخفیف دهد و به خیال خود آرام آرام در هیاها و قیل قالِ حرف و حدیث محوش کند. برای موفقیت‌اش همکارانی می‌جست و البته کم نبودند حرباهای نام‌ و کام‌جویی که به مددشان بیایند. درست از روزی که نامه‌ی «ما نویسنده‌ایم» منتشر شد، رژیم حاکم می‌دانست چه کسانی بزدلانه در مجلس‌اش خوشرقصی خواهند کرد و چه کسانی بر عهد خویش استوار ایستاده‌اند.

متاسفانه، مجموعه‌ای که روزی خود بخشی از حلقه‌ی موسسان‌اش بودیم، در سال‌های گذشته به مهره‌ی رسانه‌ای طیفی از رژیم کوتوله‌ها بدل شد تا چون اسب تروایی عمل کند در حلقه‌ی روشنفکری فارسی. از وقتی جایزه‌ی شعر احمد شاملو تاسیس شد، سایت رسمی شاعر، مخالفت خود را با این مضحکه به شکل‌های مختلف ابراز کرد ولی به احترام بعضی دوستان، پرونده‌ای در نقدش منتشر نکرد، اگرچه در تمام این سال‌ها نامه‌های بسیار دریافت کرده‌ایم از خوانندگان و نویسندگان داخل و خارج کشور که به فراخور وظیفه‌ی حرفه‌ای یکی دو نمونه از آن‌ها را در پوشه‌ای به این مناسبت منتشر می‌کنیم. پس از خیزش دی‌ماه و خون‌های آبان، امیدوار بودیم که دوستان موسسه حرمت بشناسند و این بساط ملوّن را برچینند و چنین نشد. از سرخیرخواهی و محبت‌ است که چنین صریح می‌نویسیم و امیدواریم که تلخی نقدها، مانعِ قدردانی از حس مسئولیت منتقدان نشود.

نخست لازم است نکاتی را تذکر دهیم:

  • ۱. موسسه‌ی الف بامداد که بانی جایزه‌ی احمد شاملوست، نه ناشر آثار شاعر است و نه صاحب حقوق آثار او. قراردادهای انتشار آثار پیش از درگذشت شاملو وجود داشته‌اند و فقط ناشران‌ آثار، صاحبان حقوق آثارند.
  • ۲. قراردادهای آثار احمد شاملو بر دو دسته‌اند: الف) قراردادهای نشر سنتی که به صورت غیرمتمرکز در اختیار ناشران سنتی قرار گرفته‌اند: از جمله انتشارات مازیار برای کتاب کوچه، یا انتشارات نگاه طبق قرارداد آقای ثقفی، انتشارات ماهور برای نوارهای صوتی، نشر چشمه برای چند عنوان کتاب و الخ. ب) قرارداد نشر دیجیتال و اینترنتی که به صورت متمرکز تمام آثار و نشانه‌های احمد شاملو را شامل می‌شود، منتشر شده و منتشر نشده، و انحصارا و دائما در اختیار سایت رسمی احمد شاملوست.
  • ۳. در اکثر قراردادهای احمد شاملو، دو نفر سرپرست معین شده است: متشکل از خانم آیدا سرکیسیان و آقای ع.پاشایی. سرپرستان، صاحبان حق انتشار آثار نیستند و وظیفه‌ی آن‌ها عمدتا نظارت بر کیفیت فنی انتشار است: از جمله ویراستاری متون و غیره.
  • ۴. موسسه‌ی الف بامداد، با این هدف تشکیل شد که نهادی باشد برای هماهنگی بین ناشران، سرپرستان و ورثه. متاسفانه، این وظیفه را در سال‌های اخیر به انجام نرسانده است و در موارد بسیار تخلفات حقوقی غیرقابل اغماضی را هم مرتکب شده است. اگر نبود همان حرمت و شرم حضور، باید با تمام این تخلفات برخورد می‌کردیم.
  • ۵. از اولین‌باری که ایده‌ی راه‌اندازی جایزه‌ی احمد شاملو در موسسه مطرح شد، سایت رسمی شاعر مخالفت خود را کتبا به موسسه اعلام کرد. نخست قرار بود جایزه‌ای راه بیندازند که در آن شمار لایک‌ها را در شبکه‌های اجتماعی بشمارند و بر این اساس، برنده‌ای اعلام کنند: حقارتی عوامانه. بعد، تصمیم گرفتند که بساط همین شعبده‌ی امروز را علم کنند. تذکر دادیم که این جایزه با این اشکال موید سانسور است و خلاف آرمان احمد شاملو. تاکید کردیم که شرط انتشار آثار و تایید سانسورچی باید برداشته شود. موکدا گفتیم که لیست داوران نباید بخشی از مافیای ادبی کشور باشد و فهرستی از سرکردگان مافیای اصلاح و اعتدال فرستادیم. همچنان نوشتیم که کتاب‌ها «پیش از انتشار و بدون سانسور»، به صورت ناشناس و با اسم مستعار به دبیرخانه ارسال شوند و تاکید کردیم که می‌توانیم هیاتی از داوران بین‌المللی پیشنهاد کنیم در شان نام و آرمان شاملو. البته چنان که می‌دانید، تمام این تذکرها و پیشنهادها به زباله‌دان آرشیو موسسه حواله شد. یکی از سرپرستان آثار شاملو از آغاز صراحتا مخالف این جایزه بود. هنوز امیدواریم که عدم مخالفت سرپرست دیگر، در بی‌اطلاعی از ابعاد ماجرا، ریشه داشته باشد.
  • ۶. می‌نویسیم که در موسسه‌ی الف. بامداد، طیف بنفش، به مرور طیف‌های معتقد به آزادی بیان و مبارزه علیه سانسور را حذف کرد و عملا به نهاده‌ای نئولیبرال بدل شد در خدمت سیستم حاکم: وانموده‌ای که می‌کوشد خود را اصل جا بزند. در حال حاضر، این مجموعه، بنگاهِ تبلیغاتی-تجاری‌ یکی دو ناشر اصلاح‌طلب است. تا وقتی در بر این پاشنه می‌چرخد، نام احمد شاملو، بر پیشانی این جایزه جعلی‌ست.

با این توضیحات، سایت رسمی احمد شاملو، در سومین دهه‌ی غیابِ شاعر بدون هیچ مماشات و مدارایی، همچنان خواهد کوشید به وظایف نخستین خود عمل کند. امیدواریم در پایان این دهه، تمام آثار شاملو، مجانی در اختیار مخاطبان قرار گرفته باشند:

  • وظیفه‌ی سایت، انتشار رایگان و بی‌سانسور همه‌ی آثار و نشانه‌های شاملوست. این خواست و آرزوی شاعر بود.
  • در هر فصل سال، آثار منتشر نشده‌ی شاملو در سایت قرار خواهند گرفت. دو بند از سفر به نهایت شب و بخشی از نامه‌ها را منتشر کرده‌ایم. بخش‌های دیگر را هم بدون سانسور در سایت قرار خواهیم داد. کتاب «عیسی دیگر، یهودا دیگر» اثر گراهام گرین به ترجمه‌ی شاملو، نمونه‌ی دیگری‌ست که شب عید در همین فضا منتشر خواهد شد.
  • تمرکزمان در سال آینده بر انتشار کتاب کوچه خواهد بود. هزینه‌های سایت را تا به امروز از جیب خودمان پرداخت کرده‌ایم و اگر نبود محبت دوستانی که داوطلبانه همراهی‌مان کردند، بیش از بیست سال در فضای مجازی دوام نمی‌آوردیم.
  • در موضوع تخلفات حقوقی موسسه‌ی الف. بامداد، این نکته را به خوانندگان تذکر می‌دهیم: کلیه‌ی قراردادهایی که این موسسه امضا کرده است و به انتشار دیجیتال و اینترنتی نشانه‌ها و آثار شاملو مربوط می‌شوند، در صورتی که با سایت رسمی احمد شاملو، پیشاپیش درباره‌شان هماهنگی صورت نگرفته باشد، از درجه‌ی اعتبار ساقط‌اند: فی‌المثل پخش اینترنتی فیلم‌های شاملو، ایجاد شبکه‌های موازی، یا انتشار ای‌بوک، پخش دیجیتال آثار، ترانه‌ها و غیره.
  •  در مورد جایزه‌ی شعر احمد شاملو، چنانچه تجدیدنظری در ساختارش صورت نگیرد یا به شکل کنونی متوقف نشود، نامه‌ای از نویسندگان مستقل تنظیم خواهیم کرد که در اختیار مخاطبان و نهادهای بین‌المللی مبارزه با سانسور مثل انجمن جهانی قلم قرار خواهد گرفت، تا اگر در رژیم کوتوله‌ها دستمان به جایی بند نیست، لااقل بتوانیم مانع از آن شویم که بیرونِ مرزهای آن خاک محزون، ناشران و شاعرانِ حکومتی، نام شاعر آزادی را مصروف منویات خود کنند.

شاملو در نامه‌ای به یکی از کارگزاران حکومتی می‌نویسد: «من نمى‌‏دانم چند تن از اين دويست نفرى كه‏ امروز بى‌‏مقدمه از سوى “سياست‌گزاران و كارگزاران” خواب‌نما شده به “صاحب‌نظر” و “پديدآورنده” تعبيرشده ‏است و ايشان را بناگهان در دعوت‌نامه حاضر “اهل نظر” خوانده از آنان “راى‌‏زنى” جسته‌‏ايد در شمار همان گروه ‏تحقيرشده‏‌ئى‏ هستند كه ‏سيزده ‏سال پيش ‏از اين بر بام كانون صنفى‌‏شان تيربار مستقر فرموده به ‏اتهام مخالفت با انقلاب يا الهام‌‏گيرى از سياست‏‌هاى دشمنان خارجى كشور درمعرض‏ انواع و اقسام فشارها قرارگرفته دشنام‌‏ها شنيده‌‏اند يا چون خود من دوازده‏ سال‏ به ‏طورغيرقانونى ‏از انتشار كتاب‌‏ها و آثارشان‏ ممانعت ‏همه ‏جانبه به ‏عمل ‏آمده‌‏است.»

وظیفه‌ی خود می‌دانیم کنار همان گروه تحقیرشده بایستیم.

والسلام،

سایت رسمی احمد شاملو

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *