قالب وردپرس درنا توس

لوح نهم


گیل‏گمش بر انكیدو تلخ می‏گرید و از پهنه‏ی صحرا به شتاب می‏گذرد.
او ــ گیل‏گمش ــ با خود چنین اندیشه می‏كند:
«ــ آیا من نیز چون انكیدو بنخواهم مُرد؟… درد، قلب مرا شوریده وحشتِ مرگ جانِ مرا انباشته است . اكنون بر پهنه‏ی دشت‏ها شتابانم. پای در راهی نهاده‏ام كه مرا به نزدیكِ ئوت‏نه‏پیش‏تیم می‏برد ــ آن كه حیاتِ جاوید یافته است ــ و می‏شتابم تا به نزدیك او رسم… شبانه به تنگه‏ی كوه رسیدم. شیران را دیدم و از ایشان بر جانِ خود بهراسیدم. به استغاثه سر به جانبِ آسمان برداشتم و اینك دعاهای من است به درگاهِ سین ــ الاهه‏ی ماه ــ و به درگاهِ نین‏ئوروم ــ خاتونِ برج زندگی ــ آن كه در میان خدایان تابنده است: «ــ زندگی مرا از گزندها نگه‏دار باشید!»
گیل‏گمش درمانده و خسته بر فرشِ زمین برآسود و شبانگاه نقشِ خوابی بر او آشكار شد. پس به خواب چنان دید كه شیربچه‏یی سرشار از شادی‏های حیات به بازی در جست و خیز است… او، گیل‏گمش، تبرزین از كنار خود برداشت و بازو برافراشت و تیغ از بندِ میان بركشید. صخره‏ی نوك تیزی به زوبین ماننده در فاصله‏ی میان ایشان فرو افتاد و شكافی عظیم در خاك پدید كرد. و او، گیل‏گمش، در آن مغاك فرو شد.
پس گیل‏گمش وحشت‏زده برخاست و از آنجای كه بود فراتر رفت.

دیگر روز چندان كه نخستین سپیده‏ی صبح درخشید او، گیل‏گمش، رو در روی خویش به بالا نظاره كرد و رو در روی خویشتن كوهساری دید بس عظیم. و آن كوهساری است كه مشو می‏خوانندش و آن دو تیزه است كه بارِ آسمان را همی‏كشد، و در فراخنای میان آن هر دو تیزه كمانه‏ی دروازه‏ی خورشید است و خورشید، هم از آن جاست كه بیرون می‏آید. و دو غول ــ نرغولی و ماده غولی ــ بر دروازه‏ی خورشید كه بر آسمان می‏گشاید نگهبان‌اند. تنِ ایشان از سینه به بالا از خاك بیرون است و از سینه به پایینِ ایشان كه به هیأتِ كژدمی‏ست به جهانِ زیرینِ خاك در نشسته. دیدارِ ایشان خوف‏انگیزست. از نگاهِ ایشان مرگ فرومی‏بارد. برقِ زشتِ چشمِ ایشان كوه‏ها را به بسترِ دره‏های ژرف درمی‏غلتاند.
گیل‏گمش در ایشان دید و خشك‌زده، هم به جا كه بود درماند. رُخسار او از بسیاری هراس به هم درشد. با خود هِی‏ زد و در برابرِ ایشان فروتنی كرد.
كژدمِ نر ماده‏ی خود را آواز داد و با او، با جفتِ خویش چنین گفت:
«ــ مردی كه به جانب ما می‏آید به اندام و گوشت همانند خدایان است!»
و ماده‏ی وی به پاسخ با او با نرینه‏ی خویش چنین گفت:
«ــ آری دو سوم او خدا پاره‏ی سوم‏اش آدمی است!»
پس كژدمِ نر یارِ خدایان را آواز می‏دهد و با او، با گیل‏گمش می‏گوید:
«ــ تو راهی بس دراز درنوشته‏ای ای بیابان‏گرد تا اینك به نزدیك من آمده‏ای… از كوهسارانی برگذشته‏ای كه برگذشتنِ از آن سخت دشوار است… می‏خواهم بر آهنگِ تو آگاهی یابم… این‏جا بر بیابان‏گردی كرانه‏یی‏ست، می‏خواهم تا مقصدِ سفر تو را بدانم.»
پس گیل‏گمش به پاسخ با او، با كژدم، چنین گفت:
«ــ من داغِ انكیدو را به دل دارم، من داغِ انكیدو رفیق خویش و پلنگِ دشت را به دل دارم. بهره‏ی آدمی بدو رسید… اینك هراسِ مرگ در من است. از آن‏روی به پهنه‏ی صحرا شتافته‏ام… سرنوشتِ انكیدو بر من سنگین و دشوار افتاده است… رفیقِ من، چنان ‏چون خاكِ رُسِ این زمین شده است… از آن روی از كوهساران به فراز برشدم و به نزدیك تو آمدم. اندیشیدم كه به نزدِ نیای بزرگِ خویش، به نزد ئوت‏نه‏پیش‏تیم بخواهم رفت… او، ئوت‏نه‏پیش‏تیم، بدآنجا رسید كه با جرگه‏ی خدایان درآمد. چندان به جستجو برخاست تا خود زندگی جاودانه را بازیافت. من بر آن سرم كه به نزدیكِ او روم و او را از مرگ و زندگی بپرسم.»
پس نرینه‏ی كژدم دهان گشوده با او با گیل‏گمش چنین گفت:
«ــ ای گیل‏گمش! از آدمیان هیچگاه كسی راه بر این كوهستان نیافته است. هیچ‏كس در این كوهساران پیش‏قدم نبوده است. اینك دره‏یی عمیق، كه دوازده ساعتِ دوتایی از میان كوه‏های آسمان می‏گذرد. تاریكی آن غلیظ است. در راهِ ژرف از روشنی نشانی نیست. راه به طلوعِ آفتاب می‏كشد به غروبِ آفتاب بازمی‏گردد. ما نگهبانانِ دروازه‏ی راهِ ژرفِ تاریكیم… پشتِ كوه‏ها دریاست كه سرزمین‏های خاك را در برگرفته… از این دره‏ی ظلمات هیچگاه آدمی برنگذشته است… پشت دروازه‏ی خورشید منزلگاه نیای توست. سرای ئوت‏نه‏پیش‏تیم دور از این‏جا، بر دهانه‏ی رود است در آن جانبِ آب‏های مرگ. این است كه هرگز هیچ كشتی تو را بدان سوی‏ها نخواهد برد.»
گیل‏گمش آوازِ دهانِ غول را می‏شنید.
پس گیل‏گمش با او، با نگهبانِ دروازه‏ی آفتاب چنین گفت:
«ــ راهِ من از دردها می‏گذرد. دردِ خوف‏انگیزِ غم نصیبِ جانِ من است. آیا می‏باید روزگارِ خویش به زنگ و مویه به سركنم؟ مرا جوازی ده تا به كوهستان درآیم. تا ئوت‏نه‏پیش‏تیم را دیدار كنم و رازِ زندگی را از او پرسم چرا كه او آن را بازیافته. بگذار تا بگذرم، باشد كه من نیز زندگی را به دست آرم!»
و كژدم با او با گیل‏گمش چنین گفت:
«ــ ای گیل‏گمش! تو دلاوری، و قدرت‏های تو سخت عظیم است. پس برو و به گستاخی راه را بجوی. كوهسارانِ مشو از همه كوهی بر پهنه‏ی زمین برتر است. در اندرون این كوهسار دره‏یی هست ژرف و تاریك… باشد كه به سلامت از راهِ ژرفِ تاریك بگذری! دروازه‏ی خورشید كه ما بر آن نگهبانیم بر تو گشوده باد!»
و گیل‏گمش این سخنان می‏شنید.
پس او گیل‏گمش رو در راه نهاد. او به راهی می‏رود كه به طلوعِ آفتاب می‏كشد.
چون دو ساعتِ دوتایی در راه برفت به تنگنای ظلمت رسید. و تاریكی غلیظ بود و از روشنی به هیچ‏گونه نشانی نبود. آنچه را كه در پیشِ اوست نمی‏بیند آنچه را كه در پشتِ اوست نمی‏بیند.
پس چارساعتِ دوتایی در تنگنای ظلمت برفت. و تاریكی غلیظ بود و از روشنی به هیچ‏گونه نشانی نبود. آنچه را كه در پیشِ اوست نمی‏بیند آنچه را كه در پشتِ اوست نمی‏بیند.
پس شش ساعتِ دوتایی در تنگنای ظلمت برفت. و تاریكی غلیظ بود و از روشنی به هیچ‏گونه نشانی نبود. آنچه را كه در پیشِ اوست نمی‏بیند آنچه را كه در پشتِ اوست نمی‏بیند.
پس هفت ساعتِ دوتایی در تنگنای ظلمت برفت. و تاریكی غلیظ بود و از روشنی به هیچ‏گونه نشانی نبود. آنچه را كه در پیشِ اوست نمی‏بیند آنچه را كه در پشتِ اوست نمی‏بیند.
پس هشت ساعتِ دوتایی در تنگنای ظلمت برفت. به بانگ بلند آواز درمی‏دهد. و تاریكی غلیظ بود و از روشنی به هیچ‏گونه نشانی نبود. ظلمت نمی‏گذارد تا هر آنچه را كه در پیشِ روی اوست ببیند تا هر آنچه را كه در پشتِ اوست ببیند.
پس نه ساعتِ دوتایی در تنگنای ظلمت برفت. اینك جنبیدن هوا را احساس می‏كند. بالااَش خمیده، رخسارش به زیر افتاده است. و تاریكی غلیظ بود. و از روشنی به هیچ‏گونه نشانی نبود.
پس ده ساعتِ دوتایی در تنگنای ظلمت برفت. اكنون تنگنای دره به فراخی می‏گراید و اینك نخستین سپیده‏ی روز در برابرِ نگاه اوست.
پس دوازده ساعتِ دوتایی پیش‏تر رفت. اینك روشنی است. و روشنایی روز دیگر بارش به‏بر گرفت.

باغ خدایان رویاروی او گسترده است. و گیل‏گمش در آن می‏دید. با گام‏های تند به جانبِ باغِ خدایان برفت. میوه‏های آن یاقوت است و، تاك خوشه‏ها فرو آویخته. تماشای آن‏همه نیكوست. اینك درختی دیگر با بارِ لاجورد و اینك میوه‏های دیگر، بسیاری میوه‏های دیگر!… منظرِ درخشانِ باغ در تابش خورشید دل‏انگیز است. و او، گیل‏گمش، دست‏های خود را به جانبِ شَمَش، به جانب خدای سوزانِ آفتاب برمی‏افرازد:
«ــ سرگردانی من دراز و دشوار بود. می‏بایست تا جانورانِ وحشی را به خون دركشم و از پوستِ ایشان تن‏پوشی كنم و خوراك من از گوشت ایشان بود… از دروازه‏ی خورشید رخصتِ ورود یافتم و از تنگراهِ دره‏ی ژرفِ ظلمات گذشتم. اینك باغ خدایان كه رویاروی من گسترده!… دریای فراسوی باغ، دریای پهنه‏ور است. راهِ خانه‏ی ئوت‏نه‏پیش‏تیمِ دور را با من بنمای! كشتیبانی را كه مرا از لُجه‏های مرگ تواند كه به سلامت بگذراند با من بنمای تا توانم كه از زندگی خبر گیرم!»
و شَمَش ــ خدای آفتاب ــ آوازِ دهان او می‏شنید… پس در اندیشه شد و با او، با گیل‏گمش، چنین گفت:
«ــ گیل‏گمش! به سوی كجا شتاب می‏كنی؟ زندگی را كه پی‏گرفته‏ای باز نمی‏یابی!»
و گیل‏گمش با او، با شَمَشِ بلند، می‏گوید:
«ــ با همه شوربختی‏های غربت از دشت‏ها گذشتم. از پسِ هر ستاره ستاره‏ی دیگر به خاموشی فرو شد. من این سالیان را همه شب‏ها بر دشتِ برهنه خفته‏ام. در راهِ ژرف، نه آفتاب و نه ماه بر من تافت نه هیچ ستاره‏یی… بگذار ای آفتاب تا چشمان من در تو نظر كنند، بگذار تا روشنی زیبای تو مرا بسنده شود! ــ ظلمت گذشته، ظلمت دور است. نعمت روشنایی دیگرباره مرا فرامی‏گیرد… نه مگر هیچ میرنده‏یی در چشمِ آفتاب نمی‏تواند دید؟ از چه روی نمی‏باید تا من نیز زندگی را بازجویم؟ از چه روی نمی‏باید تا من زندگی را از برای روزانِ همیشه بازیابم؟»
و شَمَش آوازِ دهان او می‏شنید.
پس شَمَش با او، با گیل‏گمش، چنین می‏گوید:
«ــ به نزدیك سی‏دوری سابی‏تو، خاتونِ فرزانه‏ی كوهِ آسمان رو. منزلگاهش در آن سوی دروازه در آستانه‏ی باغ خدایان بر كنار دریاست. سی‏دوری سابی‏تو نگهبانِ درختِ زندگی است. به باغی كه رویاروی تو گسترده درون شو!… سی‏دوری سابی‏تو راهِ منزلگاه ئوت‏نه‏پیش‏تیمِ دور را به تو باز می‏تواند نمود.»
و گیل‏گمش این سخنان می‏شنید.
پس او، گیل‏گمش، رو در راه نهاد و رویاروی خویش در باغِ خدایان نظاره كرد.
سدرها در انبوهی پُر شكوه‏اند. گوهرها از همه رنگی بر درختان آویخته بسترِ باغ را فرشی از زمردِ سبز است كه با گیاهانِ دریا می‏ماند. سنگ‏های نایاب، آنجا به بسیاری خاشاك و خار است و تخمه‏ی میوه‏ها از یاقوت زرد .
واو، گیل‏گمش، از رفتن باز می‏ایستد.
واو، گیل‏گمش، با نگاه چشمان‏اش به بالا در باغِ خدایان نظر می‏كند.

 

 

 

 

گیلگمش روی جلد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *