در این باغ‌های مانده از پاییز

یک عصر پاییزی سال ۱۳۸۶ شمسی. شاعر و دوستان‌اش نشسته‌اند و از ضرورت شعر و چگونگی رویت اشیا در تجربه‌ی شاعرانه حرف می‌زنند. شاعر، نگران چشمی‌ست که درد می‌کند و سه شعر تازه از تنور در آمده را یکی پس از دیگری برای دوستانش می‌خواند. حدود بیست سال از آن عصر پاییزی می‌گذرد و آن شعرها انگار شهود تاریخی بودند که بر ما مقدر شده بود: تاریخی از فاجعه و مرثیه و تلاشی بی‌خستگی برای پاسداشت غم‌خوارگی و خاطره. شعر نخست با این دو سطر تکان‌دهنده آغاز می‌شود: «هنوز زنده‌ام. آمریکا هنوز حمله نکرده است.»

هنوز زنده‌ام./ آمریکا هنوز حمله نکرده‌است./ ما که همه‌ی عشق و سخاوت را/ به این دو سه گل شمعدانی در گلدان سپرده‌ایم/ اگر آمریکا حمله کند/ ما از این ارتفاع که آپارتمان من است/ حریق را در دبستان‌ها، مهدکودک‌ها و باغ‌های مانده از پاییز می‌بینیم.

وقتی می‌نوشت «این‌بار باید ماهور مرا کول کند»، وقتی خودکار را لای دفترچه می‌گذاشت، ببندد، بگذاردش آن‌طرف، سیگارِ تا فیلتر سوخته را آهسته به کف زیرسیگاری فشار دهد، ته استکان چای سرد شده‌اش را لابد بالا بیاندازد، برود چند ساعتی تا صبح چشم ببندد -احمدرضا احمدی- فکرش را هم نمی‌کرد سیزدهم فروردین ۱۴۰۵، دخترش ماهور، بی او، شب چهارم جنگ، مادرش را به جای او در این شعر، از پله‌ها پایین ببرد و به همسایه‌ها کمک کند از منطقه دور شوند.

بهترین اشعار سیاسی آن‌هایی نیستند که صراحتا «سیاسی»اند، بلکه شعرهایی هستند که در بعد سیاسی ماندگارند. و این سه شعر از احمدرضا احمدی، پدر موج نوی شعر فارسی، قوسی ماندگار شکل می‌دهند: پیش‌بینی جنگ، نوشتار در برابر امتحا، و حافظه همچون آخرین پناه‌گاه تعامل انسانی.

چند روزی بیشتر از آن تهدید صریح رئیس‌جمهوری آمریکا برای نابودی تمدن ایران نگذشته است؛ تهدیدی که البته در خلأ و صرفاً لفاظی نبود، بلکه در امتداد بمباران‌ها، ویرانی بیمارستان‌ها و دانشگاه‌ها و کتابخانه‌ها، و کشتار و تخریبی که بی‌وقفه غیرنظامیان را متأثر می‌کرد، جدی بود و گاه حتی خبر از آنچه قرار است رخ دهد می‌داد. نوع بیان آن در عصر شبکه‌های مجازی و شدتی که به‌واسطه آن‌ها در میانه جنگی ویرانگر می‌گرفت، آن را به تهدیدی کم‌سابقه در تاریخ تبدیل می‌کند.