لوح ششم

گیل‏گمش اندام خود را بشست و افزار جنگ را بسترد. موی خود را كه بر دوش وی فروریخته ‏بود شانه كرد. جامه‏های پلشت بر زمین افكنده جامه‏ی پاكیزه درپوشید. بالاپوشی بر شانه افكند و بندی در میان بست.
گیل‏گمش تاره‏ی خویش بر سر نهاد و میان‏بند را سخت دربست.
گیل‏گمش زیبا بود.

ایشتر ـ الاهه‏ی نشاطِ عشق ـ در او، در گیل‏گمش، نظركرد:
«ــ بیا گیل‏گمش و محبوبِ من باش! نطفه‏ی خود را به من ببخش. تو مردِ من باش من جفتِ تو باشم… تو را ارابه‏یی آماده می‏كنم. تو را ارابه‏یی از زر و لاجورد آماده می‏كنم. چرخ‏های آن زرین است و دستك‏ها به گوهرها آذین شده. همه روز می‏باید تا نیرومندترینِ اسبان، زیباترینِ اسبان ارابه‏ی تو را بكشند… غرقه در بوی خوشِ سدر به خانه‏ی من درآی! چون به سرای جلیل من اندر باشی همه سالاران و پادشاهان پای‏بوس تو اَند. بزرگانِ زمین همه در پای تو بر خاك می‏افتند. از كوه‏ها و دشت‏ها می‏باید هر آنچه را كه قلبِ تو می‏جوید تو را باج آرند! گوسفندان‏ات تو را دوگانه بزایند و بُزان‏ات سگانه! استرها می‏باید با بارِ گنجینه‏ها به نزد تو آیند. اسبِ ارابه‏ی جنگی تو می‏باید تا به شكوهِ تمام چنان چون توفان بتازد و نریانِ مغرورِ تو را می‏باید كه همتایی نباشد!»
و گیل‏گمش با او، با ایشترِ توانمند، چنین گفت:
«ــ چه چیز تو در كاستی است؟ نانِ تو یا خوردنی دیگری؟ خواهانِ چه‏ای تا تو را بدهم: خورش یا شربت خدایان؟ جامه‏یی كه اندام تو را در پوشیده سخت فریبا است. اینك رازِ فریبنده‏ی تو را بازمی‏گشایم: خواستاری تو سوزان است اما در قلبِ تو سردی است… یكی دریچه‏ی پنهان است كه از آن بادی سرد به درون می‏آید؛ یكی سرای درخشنده است كه زورمندان را همی‏كُشد؛ پیلی است كه جهاز از پشتِ خویش فرو می‏افكند یا زِفتی كه مشعل‏دار را به آتش می‏سوزد؛ مَشكِ شنایی است كه به زیرِ شناگر می‏تركد؛ سنگِ بنایی كه حصارِ شهر را می‏پوساند یا پوزاری كه پای صاحبِ خود را می‏فشارد!… كجاست آن محبوب كه تواَش جاودانه دوست بداری؟ كو آن شبانِ تو كه بر او همیشه مایل باشی؟… می‏باید تا كرده‏های ننگ‏آلوده‏ی خود را همه بشنوی؛ اینك بر آن سرم كه یكایك به كرده‏های تو پردازم:
خدای بهاران، تموزِ جوان را از سالی به سالی با ناله‏های تلخ‏اش وانهادی…
به شبان‏بچه‏یی با پرهای رنگارنگ عاشق شدی: او را بزدی و بال‏اش بشكستی. در جنگل ایستاده‏ بود و فریاد می‏كشید: «بال من، بال من!»…
با شیر عشق ورزیدی چرا كه شیر از قدرت‏های گران انباشته‏بود؛ و هفت بار دامْ‏چاله بر گذرگاه‏اش كندی!…
به نریان عشق ورزیدی چرا كه نریان با شورِ پیروزی به دشمن می‏تازد. و او را طعمِ تركه و مهمیز و تازیانه چشاندی…
با گله‏بانی زورمند عشق ورزیدی.همه روزه تو را با همتِ بسیار گندمِ نذر می‏افشاند و روزانه تو را بزغاله‏یی قربان می‏كرد. تو به چوبدستِ خویش بر او نواختی و به هیأت گرگش درآوردی. اكنون چوپانان كه فرزندان او اَند او را می‏رانند و سگان‏اش پوست از او برمی‏درند…
نیز به ـ ئی‏شوله‏نو ـ باغبانِ پدرِ آسمانی خویش ئه‏نو عاشق شدی. هر بار كه می‏خواستی تو را خرمای تازه می‏آورد و سفره‏ی تو را همه روزه به گُل می‏آراست. تو بر او نظر می‏كردی و او را می‏فریفتی. با او می‏گفتی: «بیا ئی‏شوله‌نو، می‏خواهیم تا از نان خدایان بخوریم… دست فراز كن و از میوه‏ی پُرشهدِ من بچش!»ــ پس ئی‏شوله‏نو با تو چنین گفت: «ــ از من چه می‏خواهی؟ مگر مادرِ من در تنورِ خانه فتیری نپخته است و من از آن نخورده‏ام كه اكنون دندان به خوردنی‏هایی زنم كه مرا خاشاك و خار شود؟»ــ و تو چندان كه این سخنان بشنیدی با چوبدستِ خویش بر او تاختی و او را به هیأت دل‏له‏لو درآورده در پارگین‏اش منزل دادی. ئی‏شوله‏نو دیگر به پرستشگاه مقدس نمی‏رود و درهای باغ بر او بسته است. ای ایشتر! اكنون عشقِ مرا می‏جویی و بر آن سری كه نیز با من همان‏ها كنی كه با دیگر كسان كرده‏ای!»
چندان كه ایشتر بشنید خشمی تند بر او تاخت.
و او، ایشتر، به آسمان برخاست به نزدیك ئه‏نو پدرِ آسمانی و انتو مادرِ آسمانی، و با ایشان چنین گفت:
«ــ ای پدرِ آسمانی! گیل‏گمش با من سخن به درشتی گفت. از زشتی‏ها همه كرده‏های مرا با من برشمرد… رفتار او با من سخت ننگ‏آور بوده است!»
پس ئه‏نو دهان گشود و با او، با ایشتر چنین گفت:
«ــ حالی تو عشقِ گیل‏گمش را می‏جُسته‏ای و گیل‏گمش زشتكاری‏های تو را با تو برشمرده… رفتار او با تو سخت ننگ‏آور بوده است!»
پس ایشتر دهان گشود و با او، با پدرِ خویش ئه‏نو چنین گفت:
«ــ نرگاوِ آسمان را، پدر، به من بسپار تا گیل‏گمش را فرو كوبد… چندان كه درخواهِ مرا نپذیری و نرگاوِ آسمان را بر من نفرستی دروازه‏ی دوزخ را درهم می‏شكنم تا شیاطین از ژرفاهای خاك برون جهند و آن كسان كه از دیرباز بمرده‏اند به پهنه‏ی خاك بازآیند و بدین‏گونه مردگان از زندگان به‏شمار افزون شوند!»
پس ئه‏نو دهان گشود و با او، با دخترِ نیرومندش ایشتر چنین گفت:
«ــ اگر من آن كنم كه درخواهِ توست هفت سال گرسنگی عظیم پدید می‏آید. آیا آدمیان را به قدرِ كفایت گندم انباشته‏ای؟ آیا جانوران را به قدرِ كفایت قصیل و علوفه رویانده‏ای؟»
و ایشتر با او، با پدر خویش می‏گوید:
«ــ آدمیان را به قدرِ كفایت گندم انباشته‏ام و جانوران را به قدرِ كفایت قصیل و علوفه رویانیده‏ام… باشد كه هفت سالِ بد فراز آید: انبارها آدمیان و جانوران را بسنده است. نرگاوِ آسمان را بی‏درنگی به جانب من فرست. می‏خواهم خروش نرگاوِ آسمان را در حمله‏ی بر او بشنوم!»

پس خدای پدر آوازِ دهان او بشنید. پس ئه‏نو خواهش او، خواهش دخترش ایشتر را برآورده نرگاوِ آسمان را از كوه خدایان یله كرد و او را به جانبِ اوروك فرستاد و او را به شهر، به اوروك رسانید.
آنك نرگاوِ آسمان، كه بر دانه‏ها و بر كشتزاران بر همه جانبی می‏تازد. بیرونِ حصارهای بلندِ اوروك همه جا كَرت‏ها را به پای می‏مالد و دَمِ آتشین‏اش به آنی صد مرد را نابود می‏كند.

همچنان‏كه به حمله پیش می‏تازد انكیدو به كناری جسته شاخِ او را به دست می‏گیرد.
نرگاو خروش‏كنان بازمی‏آید و انكیدو دیگربار به همآوردی او پیش می‏جهد. پس به چُستی از سرِ راهش به كناری می‏خزد و كُلفته‏ی دُنبِ نر گاو را به چنگ می‏آورد و هم در این هنگام گیل‏گمشِ پادشا دشنه‏ی خود را در كتف نرگاو می‏نشاند و جانورِ آسمان با خروشی دردمندانه بر خاك فرود می‏آید.
اینك انكیدو است. دهان باز كرده با او، با گیل‏گمش چنین می‏گوید:
«ــ ای رفیق! ما نامِ خود را بلند آوازه كردیم. ما نرگاوِ آسمان را به خون دركشیدیم!»
و گیل‏گمش چنان‏ چون نخجیركارانی كه به صیدِ گاوانِ وحشی آزموده‏اند سرِ گاو را از میانگاهِ شاخ‏ها و قفای او از جثه‏ی عظیمش جدا می‏كند.
پس چندان كه نرگاوِ آسمان را بدین‏گونه بر خاك افكندند و قلب ایشان آرام یافت و در برابرِ شَمَش خدای سوزانِ آفتابِ نیم‏روز سجده بردند و برخاستند و در كنارِ حصارِ شهر برآسودند، ایشتر بر دیوارِ بلندِ شهر فراز شد به دندانه‏ی دیوار برجست و به نفرینِ پادشا بانگ برداشت:
«ــ وای بر تو گیل‏گمش، سه كَرَّت وای بر تو! مرگ و نیستی نصیبِ تو باد كه با من به ستیز برخاستی و نرگاوِ آسمان را به خون دركشیدی!»
خاتونِ خدایان این‏چنین بر او لعنت می‏فرستاد و انكیدو آوازِ دهان او به گوش می‏شنید.
پس او، انكیدو، رانی از نرگاوِ آسمان بركند و سخت به جانبِ خاتون ایشتر افكنده بر او بانگ برزد:
«ــ هم اگر به چنگالِ من درمی‏آمدی با تو نیز چنان می‏كردم و تو را به روده‏های نر گاو فرو می‏آویختم!»
پس ایشتر كنیزكان پرستشگاه را گِردآورد؛ زنان را و راهبگان عشق را همه. و آنان را به زنگ و مویه برنشاند. و آنان به ران بركنده‏ی نرگاوِ آسمان بسیار گریستند.
گیل‏گمش، استادكاران و صنعت‏گران را فراخواند. و آنان را همه با هم فراخواند… استادكاران به شگفتی و آفرین در شاخ‏های عظیمِ فرو پیچیده نظر كردند كه جرم هریكی با سه بار ده حُقّه سنگِ لاجورد برابر می‏بود و قشرِ هریك با ضخامت دو انگشت.
گیل‏گمش شش‏صد رطل روغن، هم به گنجایش شاخ‏ها از برای اندودنِ خدای پشتیبانِ خویش لوگل‏بنده نثار كرد. نیز شاخ‏های گران را به پرستشگاه خاصه‏ی او برد و بر كرسی شاخدا استوار كرد.
پس دستان خود را در فرات به آب شستند و سواره در معبرهای اوروك آشكار شدند.
اینك خلقِ اوروك بر ایشان گردآمده‏اند و به شگفتی و آفرین در ایشان می‏نگرند.
گیل‏گمش با كنیزكانِ رامشگرِ كاخِ خویش چنین گفت:
«ــ در میان مردان، كدامین زیباتر است؟
در میان مردان، كدامین سرور است؟»
و كنیزكانِ رامشگر به سرودی اینگونه آواز برداشتند:
«ــ در میان مردان، گیل‏گمش زیباتر است!
در میان مردان، گیل‏گمش سرور است!»
گیل‏گمش شادمان است. جشن شادی برپا می‏كند و آهنگِ نای و ترانه‏ی رقص از تالارِ درخشانِ قصر برمی‏خیزد.
پهلوانان در جامه‏های خواب برآسوده‏اند…
انكیدو برآسوده است و در نقش‏های خواب نظاره می‏كند.
پس انكیدو برخاست و رؤیاهای خود را با گیل‏گمش حكایت كرد.
و انكیدو با او، با گیل‏گمش چنین گفت:

 

 

 

 

گیلگمش روی جلد

این مطلب را به اشتراک بگذاریم
یادداشت خود را بفرست

لطفن اسم خود را وارد کنید

ورود اسمتان ضروری است.

لطفن یک ایمیل واقعی وارد کنید

یک آدرس ایمیل ضروری است

پیام خود را وارد کنید

The Official Website of Ahmad Shamlou © 2017 تمام حقوق محفوظ است.