لوح پنجم

در آنجا خاموش ایستاده بودند و جنگل را می‏نگریستند. به سدرهای مقدس می‏نگرند و به شگفتی در بلندی درختان نظاره می‏كنند.
در جنگل می‏نگرند و به راهِ دوری كه هم در جنگل بریده‏ شده.
آنك گذرگاهِ پهنه‏وری كه خومبه‏به با گام‏های كوبنده‏ی مغرور در آن گام می‏زند!
در جنگل راه‏های باریك و راه‏های پهن گشوده‏اند. در جنگل خدایان مرزهای زیبا بكرده‏اند.
كوهسار سدر پوشیده را می‏نگرند، منزلگاه خدایان را. و بر فراز بلندی، پرستشگاه مقدسِ ایرنی‏نی را… درختان سدر در منظر رویاروی پرستشگاه در انبوهی شكوهمندی قرار یافته‏اند… سایه‏ی درختان، مطبوعِ رهگذران است.
درخت سدر از شادی سرشار است… زیرِ درختان بوته‏های خار رسته است، نیز گیاهانی به رنگِ سبزِ تیره پوشیده از خزه… دارپیچ‏ها و گل‏های بویا زیرِ درختان سدر برهم انباشته جنگلی گشن و كوتاه ساخته‏اند.
یك ساعتِ دوتایی فراتر رفتند و نیز دیگر ساعتی و نیز سوم ساعتی…
گردش رنج‏آور می‏شد. سربالایی بر كوهسارِ خدایان تیزتر می‏شد. اكنون از خومبه‏به نه چیزی به چشم می‏آمد نه به گوش. شب بر جنگل فروریخت. ستارگان پیدا آمدند و پهلوانان بر زمینِ جنگل دراز شدند تا بخسبند.
انكیدو دهان گشود و با او، با گیل‏گمش چنین گفت:
«ــ اكنون بگذار تا در نقش‏های خواب بنگریم!»

گیل‏گمش نیم‏شبان برخاست انكیدو را آواز داد و با او از رؤیاهای خویش سخن‏گفت:
«ــ من نقشِ خوابی دیدم ای رفیق! و نقش خوابی كه دیدم راستی را هراس‏آور بود: ما، من و تو، رو در روی قله‏ی كوه ایستاده بودیم كه به ناگه صخره‏یی برآمده با خروشِ تندر به زیر درغلتید و بر سر راهِ خویش آدمیی را در هم شكست. ما، من و تو، چنان چون مگسانِ خردِ صحرا به كناری گریختیم و به راهی درآمدیم كه به جانبِ اوروك می‏رود.»
انكیدو دهان باز كرد و با او، با گیل‏گمشِ پادشا، چنین گفت:
«ــ نقش رؤیایی كه تو دیده‏ای نیك است ای گیل‏گمش! رؤیای تو شیرین است ای رفیقِ من و تعبیرِ آن نیكوست. این كه دیدی تا صخره‏یی به زیر درغلتید و آدمیی را درهم شكست تعبیری نیكو دارد: چنین است كه ما، من و تو بر خومبه‏به فرود آمده درهم‏اش می‏شكنیم، پیكرش را به دشت می‏افكنیم و دیگر روز پگاه باز می‏گردیم.»

سی‏ساعتِ دوتایی فراتر رفتند. سی‏ساعتِ دوتایی برشمردند. در برابرِ خدای آفتاب چاله‏یی كندند و دست‏ها به جانبِ شَمَش فراز كردند.
پس گیل‏گمش به پُشته‏یی برشد كه از انبارِشِ خاكِ چاله برآمده ‏بود. گندم به چاله درافشاند و آواز كرد:
«ــ ای كوه نقش رؤیایی بیار!… ای شَمَشِ بلند گیل‏گمش را رؤیایی نمایان ‏كن!»
از میان درختان تند بادی سرد می‏گذشت. از آنجای توفانی خوف‏انگیز می‏گذشت.
گیل‏گمش با همدم خود گفت تا بر زمین افتد؛ و او خود نیز بر زمین افتاد. در برابر توفان خم شد چنان‏ چون ساقه‏ی گندمی كه در برابرِ باد… پس به زانو درآمد و سرِ خسته را بر پیكرِ همدمِ خویش تكیه داد. و خواب به سنگینی بدان گونه كه بر سر آدمیان فرو می‏افتد بر او، بر گیل‏گمش فروافتاد.
نیم‏شبان خوابِ او بریده شد. گیل‏گمش برخاست و با او، با همدم خود چنین گفت:
«ــ ای رفیقِ من! آیا تو مرا آواز ندادی؟ پس چگونه است كه من بیدارم؟… آیا دست برسرِ من ننهادی؟ پس از چه رو چنین وحشت‏ زده‏ام؟… آیا از خدایان یك تن از این ‏جای گذر نكرده است؟ پس چرا تنِ من اینگونه مرده شده؟… دیگرباره ای رفیق نقشِ خوابی بر من آشكاره شد. دیگرباره رؤیایی به راستی هراس‏آور بر خوابِ من گذشت: ــ آسمان خروش برمی‏آورد و زمین به پاسخ او غریو می‏كشید. آذرخشی برجست و آتشی شعله‏ گرفت… مرگ می‏بارید. روشنایی‏ها همه نیست شد. آتش خاموشی گرفت. هر آنچه آذرخش بر او افتاده بود خاكستر شده بود… بگذار تا زمانی فراتر رویم و بر فرشِ برگی كه میان درختانِ سدر گستریده به رای‏زنی بنشینیم.»
انكیدو دهان باز كرده با او، با یارِ خویش چنین گفت:
«ــ ای گیل‏گمش! رؤیای تو سخت نیكوست. تعبیر رؤیای تو شادی‏زاست: خومبه‏به را به خون درمی‏كشیم هر چند كه پیكاری بس سخت خواهد بود.»
به سختی به فرازجای كوه برشدند، آنجا كه شكوهِ انبوهی سدرها منزلگاه خدایان را فراگرفته.
باروی مقدس ایرنی‏نی الاهه‏ی جنگل‏ها بازتابِ سپیدی خیره كننده دارد.
با پهلوانان تبری بود. پس انكیدو تبر را گردشی داد و سدری بلند به خاك درافكند تا به ناگاه غرشی خشم‏آلوده طنین‏افكن شد:
«ــ كیست كه آمده سدرِ كهن را به خاك افكنده؟»
و آنگاه خومبه‏به پدیدار شد. با پنجه‏هایی شیرسان تنی از فلس‏های مفرغ بپوشیده پای‏هایی به چنگالِ كركسان ماننده… شاخ‏های نرگاوِ وحشی بر سر داشت؛ دُم و اندام آمیزش وی باسرِ ماری پایان می‏یافت.
آنگاه شَمَش ـ خدای آفتاب ـ از آسمان با ایشان چنین گفت:
«ــ پیش روید، مهراسید!»
پس آنگه تند بادی توفنده در برابرِ خومبه‏به برانگیخت بدان‏سان كه راهِ پیش رفتن بر او بربسته شد و راهِ واپس نشستن بر او بربسته شد.
تیرها به جانب وی رها كردند. نیزه‏ها به جانبِ وی رها كردند. تیر و نیزه بر او فرود می‏آمد و باز می‏گشت بی‏آن كه گزندی بدو رساند.
اینك نگهبانِ جنگلِ مقدس كه رو در روی ایشان ایستاده انكیدو را در پنجه‏ی چنگال ماننده‏ی خویش می‏گیرد.
پادشا تبرزینش را بر او بلند می‏كند. خومبه‏به كه زخمی بر او رسیده بر زمین در می‏غلتد و گیل‏گمش سرِ او را از قفای فلس‏پوشش جدا می‏كند.

… و ایشان غول را از پای درانداختند، دروازه‏بان خومبه‏به را از پای درانداختند.
آنگاه پیكرِ گران‏اش را به جانبِ صحرا می‏كشند. پیكرِ گران‏اش را نزدیك پرندگان می‏اندازند تا از آن بخورند و سرِ شاخدار را بر چوبی بلند می‏برند، هم به نشانه‏ی پیروزی.
به جانبِ كوه خدایان دلیرانه فراتر می‏روند تا سرانجام از انبوهی شكوهمند جنگل به فرازجای كوه برمی‏آیند.
اینك آوازی كه از كوه برخاسته است. اینك آوازِ ایرنی‏نی است كه چنین شكوه‏مند طنین‏افكن است:
«ــ هان بازگردید. كارِ شما به انجام رسیده است. اكنون به شهر، به اوروك بازگردید كه در انتظارِ شماست… هیچ میرنده‏یی به كوهِ مقدس، بدآنجا كه خدایان مسكن دارند پای نمی‏نهد… هر كه در روی خدایان نظر كند می‏باید كه فنا شود.»

و آنان بازگشتند، از گردنه‏ها و راه‏های پیچاپیچ. با شیرها به پیكار برخاستند و پوستِ آنان را با خود برداشتند.
به روزِ ماهِ تمام به شهر اندر آمدند و گیل‏گمشِ پادشا سرِ خومبه‏به را بر نیزه‏ی خویش می‏آورد.

… و گیل‏گمش، سر او را از قفای فلس پوشش جدا می‏كند…

 

 

 

 

گیلگمش روی جلد

این مطلب را به اشتراک بگذاریم
یادداشت خود را بفرست

لطفن اسم خود را وارد کنید

ورود اسمتان ضروری است.

لطفن یک ایمیل واقعی وارد کنید

یک آدرس ایمیل ضروری است

پیام خود را وارد کنید

The Official Website of Ahmad Shamlou © 2017 تمام حقوق محفوظ است.