قالب وردپرس درنا توس

گشت و گذاری در آثار شاملو

شعر روز، شبانه: دشنه در دیس

بشنوید:

شانه‌ات مُجابم می‌کند
در بستری که عشق
                        تشنگی‌ست

 

زلالِ شانه‌هایت
همچنانم عطش می‌دهد
در بستری که عشق
                        مُجابش کرده است.

 

اردیبهشتِ ۱۳۵۴

توضیحات بیشتر »

شعر روز، هنوز در فکر آن کلاغم: دشنه در دیس

شاملو، اثر سارا علوی کیا

بشنوید:

برای اسماعیل خویی

هنوز
در فکرِ آن کلاغم در دره‌های یوش:

 

با قیچی سیاهش
بر زردی‌ِ برشته‌ی گندمزار
با خِش‌خِشی مضاعف
از آسمانِ کاغذی مات
                          قوسی بُرید کج،
و رو به کوهِ نزدیک
با غار غارِ خشکِ گلویش
                             چیزی گفت
که کوه‌ها
          بی‌حوصله
                     در زِلِّ آفتاب
تا دیرگاهی آن را
                    با حیرت
در کَلّه‌های سنگی‌شان
                            تکرار می‌کردند.

 

 

گاهی سوآل می‌کنم از خود که
                                      یک کلاغ
با آن حضورِ قاطعِ بی‌تخفیف
وقتی
     صلاتِ ظهر
با رنگِ سوگوارِ مُصرّش
بر زردیِ برشته‌ی گندمزاری بال می‌کشد
تا از فرازِ چند سپیدار بگذرد،
با آن خروش و خشم
                         چه دارد بگوید
با کوه‌های پیر
کاین عابدانِ خسته‌ی خواب‌آلود
در نیمروزِ تابستانی
تا دیرگاهی آن را با هم
تکرار کنند؟

 

شهریورِ ۱۳۵۴

توضیحات بیشتر »

شعر روز از منظر: دشنه در دیس

بشنوید:

به نیلوفر پاشایی، از عموی خسته‌اش

در دلِ مِه
           لنگان
                زارعی شکسته می‌گذرد

پادرپای سگی
گامی گاه در پس و
                       گاه گامی در پیش.

 

وضوح و مِه
            در مرزِ ویرانی
                           در جدالند،
با تو در این لکّه‌ی قانعِ آفتاب امّا
مرا
   پروای زمان نیست.

 

خسته
با کولباری از یاد امّا،
بی‌گوشه‌ی بامی بر سر
                             دیگربار.
اما اکنون بر چارراهِ زمان ایستاده‌ایم
و آنجا که بادها را اندیشه‌ی فریبی در سر نیست
به راهی که هر خروسِ بادنمات اشارت می‌دهد
                                                          باور کن!

 

کوچه‌ی ما تنگ نیست
شادمانه باش!
و شاهراهِ ما
               از منظرِ تمامی آزادی‌ها می‌گذرد!

 

دیِ ۱۳۵۵
رم

توضیحات بیشتر »

شعر روز، مرد مصلوب…: مدایح بی صله

بشنوید:

مردِ مصلوب
دیگر بار به خود آمد.
درد
    موجاموج از جریحه‌ی دست و پایش به درونش می‌دوید

در حفره‌ی یخ‌زده‌ی قلبش
                              در تصادمی عظیم
                                                    منفجر می‌شد
و آذرخشِ چشمک‌زنِ گُدازه‌ی ملتهبش
ژرفاهای دور از دسترسِ درکِ او از لامتناهی حیاتش را
                                                                 روشن می‌کرد.

 

دیگربار نالید:
«ــ پدر، ای مهرِ بی‌دریغ،
    چنان که خود بدین رسالتم برگزیدی چنین تنهایم به خود وانهاده‌ای؟
    مرا طاقتِ این درد نیست
    آزادم کن آزادم کن، آزادم کن ای پدر!»
و دردِ عُریان
             تُندروار
در کهکشانِ سنگینِ تنش
                               از آفاق تا آفاق
                                                به نعره درآمد که:
«ــ بیهوده مگوی!
    دست من است آن
                           که سلطنتِ مقدرت را
    بر خاک
    تثبیت
    می‌کند.

 

    جاودانگی‌ست این
                          که به جسمِ شکننده‌ی تو می‌خَلَد
    تا نامت اَبَدُالاباد
    افسونِ جادوییِ‌ نسخ بر فسخِ اعتبارِ زمین شود.

 

    به جز این‌ات راهی نیست:
    با دردِ جاودانه شدن تاب آر ای لحظه‌ی ناچیز!»

 

 

و در آن دم در بازارِ اورشلیم
به راسته‌ی ریس‌بافان پیچید مردِ سرگشته.
لبانِ تاریکش بر هم فشرده بود و
چشمانِ تلخش از نگاه تهی:
پنداری به اعماقِ تاریکِ درونِ خویش می‌نگریست.
در جانِ خود تنها بود
پنداری
       تنها
           در جانِ خود
                         به تنهایی‌ خویش می‌گریست.

 

 

مردِ مصلوب
دیگربار
به خود آمد.
جسمش سنگین‌تر از سنگینای زمین
بر مِسمارِ جراحاتِ زنده‌ی دستانش آویخته بود:
«ــ سَبُکم سبکبارم کن ای پدر!
    به گذارِ از این گذرگاهِ درد
    یاری‌ام کن یاری‌ام کن یاری‌ام کن!»

 

و جاودانگی
رنجیده خاطر و خوار
در کهکشانِ بی‌مرزِ دردِ او
                               به شکایت
                                           سر به کوه و اقیانوس کوفت نعره‌کشان که:
«ــ یاوه منال!
    تو را در خود می‌گُوارم من تا من شوی.
    جاودانه شدن را به دردِ جویده‌شدن تاب آر!»

 

 

و در آن هنگام
برابرِ دکه‌ی ریس‌فروشِ یهودی
تاریک ایستاده بود مردِ تلخ، انبانچه‌ی سی‌پاره‌ی نقره در مُشتش.
حلقه‌ی ریسمانی را که از سبد بر داشت مقاومت آزمود
و انبانچه‌ی نفرت را
به دامنِ مردِ یهودی پرتاب کرد مرد تلخ.

 

 

مرد مصلوب
از لُجِّه‌ها‌ی سیاهِ بی‌خویشی برآمد دیگربار سایه‌ی مصلوب:
«ــ به ابدیت می‌پیوندم.
    من آبستنِ جاودانگی‌ام، جاودانگی آبستنِ من.
    فرزند و مادرِ تواَمانم من،
    اَب و اِبنم
    مرا با شکوهِ تسبیح و تعظیم از خاطر می‌گذرانند
    و چون خواهند نامم به زبان آرند
    زانوی خاکساری بر خاک می‌گذارند:

   El Cristo Rey!»
   «Viva, Viva el Cristo Rey!

 



 

 

و درد
      در جانِ سایه
به تبسمی عمیق شکوفید.

 

 

مردِ تلخ که بر شاخه‌ی خشکِ انجیربُنی وحشی نشسته بود سری جنباند و با خود گفت:
«ــ چنین است آری.
    می‌بایست از لحظه
                           از آستانه‌ی زمان تردید
                                                      بگذرد
    و به گستره‌ی جاودانگی درآید.
    زایشِ دردناکی‌ست اما از آن گزیر نیست.
    بارِ ایمان و وظیفه شانه می‌شکند، مردانه باش!»

 

حلقه‌ی تسلیم را گردن نهاد و خود را
در فضا رها کرد.
با تبسمی.

 

 

شبح مصلوب در دل گفت:

 

«ــ جسمی خُرد و خونین
    در رواقِ بلندِ سلطنتِ ابدی...
    اینک، منم !
    شاهِ شاهان!
    حُکمِ جاودانه‌ی فسخم بر نسخِ اعتبارِ زمین!»

 

درد و جاودانگی به هم در نگریستند پیروزشاد
و دست در دستِ یکدیگر نهادند
و شبحِ مصلوب در تلخای سردِ دلش اندیشید:

 

«ــ اما به نزدیکِ خویش چه‌ام من؟
    ابدیتِ شرمساری و سرافکندگی!
    روشناییِ مشکوکِ من از فروغِ آن مردِ اسخریوتی‌ست که دمی پیش
    به سقوطِ در فضای سیاهِ بی‌انتهای ملعنت گردن نهاد.
    انسانی برتر از آفریدگانِ خویش
    برتر از اَب و اِبن و روحُ‌القدس.
    پیش از آنکه جسمش را فدیه‌ی من و خداوندِ پدر کند
                                                                    فروتنانه به فروشدن تن درداد
    تا کَفِّه‌ی خدایی ما چنین بلند برآید.
    نورِ ابدیتِ من
                   سربه‌زیر
    در سایه‌سارِ گردن‌فرازِ شهامتِ او گام بر خواهد داشت!»

 

با آهی تلخ
             کوتاه و تلخ
 
سرِ خارآذینِ شبح بر سینه شکست و
«مسیحیت»
شد.

 

 

کامیاب و سیر
                 درد شتابان گذشت و
درمانده و حیران
                  جاودانگی
                              سر به زیر افکند.

 

زمین بر خود بلرزید
توفان به عصیان زنجیر برگسیخت
و خورشید
            از شرمساری
چهره در دامنِ تاریکِ کسوف نهان کرد.

 

زیرِ خاک‌پُشته‌ی خاموش
سوگواران به زانو درآمدند
و جاودانگی
              سربندِ سیاهش را بر ایشان گسترد.

 

۳۱ شهریورِ ۱۳۶۵

توضیحات بیشتر »

شعر روز، شبانه: ابراهیم در آتش

بشنوید:

اگر که بیهده زیباست شب
برای چه زیباست
                    شب
برای که زیباست؟ ــ

 

شب و
       رودِ بی‌انحنای ستارگان
که سرد می‌گذرد.

 

و سوگوارانِ درازگیسو
                         بر دو جانبِ رود
یادآوردِ کدام خاطره را
با قصیده‌ی نفس‌گیرِ غوکان
                               تعزیتی می‌کنند
به هنگامی که هر سپیده
به صدای هم‌آوازِ دوازده گلوله
سوراخ
می‌شود؟

 

 

اگر که بیهده زیباست شب
برای که زیباست شب
برای چه زیباست؟

 

۲۶ اسفندِ ۱۳۵۰

توضیحات بیشتر »

شعر روز، شبانه: ترانه‌های کوچک غربت

بشنوید:

گویی
     همیشه چنین است
                             ای غریوِ طلب ــ:
تو در آتشِ سردِ خود می‌سوزی

و خاکسترت
              نقره‌ی ماه است
تا تو را
       در کمالِ بَدرِ تو نیز
                             باور نکنند.

 

 

چه استجابتِ غمناکی!
زخم‌ات
        از آن
             بَدرِ تمام بود
تا مجوسان
             بر گُرده‌ی ارواحِ کهن
                                     به قلعه درتازند.

 

همیشه چنین بوده؟
همیشه چنین است؟

 

مردادِ ۱۳۵۹

توضیحات بیشتر »